نغمات مقام بیات به ترتیب اجرا در تلاوت استاد مصطفی اسماعیل

در این مطلب می خواهیم همه نغمات مقام بیات را به ترتیب اجرا در تلاوت استاد مصطفی اسماعیل بیان نماییم طوری که دارای جنبه های آموزشی برای قاریان محترم باشد.


نغمات مقام بیات به ترتیب موسیقایی آن:

1-بیات دوکاه 

- نغمه ای است که شاهد نغمه درجه اول مقام بیات است

2-ثلاثی بیات 

- در این نغمه سه درجه اول بیات و بویژه درجه سوم بیات نقش اساسی دارند

3-جنس بیات 

در این نغمه چهار درجه اول بیات و بویژه درجه چهارم بیات نقش اساسی دارند

4-بیات نوا 

- در این نغمه درجات سوم، چهارم و پنجم بیات و بویژه درجه چهارم بیات نقش اساسی دارند

 

5-بیات حسینی 

این نغمه از درجه پنجم بیات آغاز می گردد و به شکل صعودی و به درجات بالاتر اشاره می نماید بنابراین درجه پنجم بیات نقش اساسی دارد

6-بیات عجمی 

این نغمه از درجه ششم بیات آغاز می گردد و معمولا به شکل نزولی به درجات پایین تر اشاره می گردد بنابراین درجه ششم بیات نقش اساسی دارد

7-بیات شوری

- این نغمه ترکیب بیات-حجاز است که به فرم های صعودی و نزولی اجرا شده و می تواند در چند مرحله استفاده گردد

8-راست در فضای بیات (تابع مقام فرعی حسینی) 

در تلاوت استاد مصطفی اسماعیل این نغمه از درجه هفتم بیات آغاز می گردد و استاد آن را به نوروز راست ختم می نماید

9-ترکیب راست-بیات (نوروز راست) 

استاد از این ترکیب به عنوان یک واسطه برای انتقال به بیات در اکتاو دوم استفاده می نماید.

10-بیات محیر در اکتاو اول (بیات دوکاه در اکتاو دوم) 

این نغمه همان بیات دوکاه در یک اکتاو بالاتر است بنابراین وقتی استاد وارد اکتاو دوم گردید به آن بیات دوکاه می گوییم.

 

و بدین ترتیب دوباره همین نغمات در اکتاو دوم و اوج بیات تکرار می گردند

نکات اساسی :

نکته 5-استاد می تواند در تلاوت های مختلف و یا حتی در یک تلاوت واحد (در برگشت مجدد به آیات) ترتیب  اجرای نغمات مختلف را تغییر داده و یا از تلوین نغمات بیات با یکدیگر استفاده نماید. مانند تلوین بین بیات عجمی و بیات شوری یا بیات حسینی و بیات شوری که متداول می باشد.

نکته 2-گاهی استاد این نغمات را با روش ابتکاری خود اجرا نموده یا به عبارت دیگر شخصی سازی کرده است.

نکته 3-نغمات ترکیبی مقام بیات مانند ترکیب بیات-حجاز (شوری) را می توان در دو یا چند مرحله اجرا نمود مثلا آن را در دو فراز که فراز اول فقط در جنس حجاز و فراز دوم در جنس بیات باشد، استفاده نمود.

بنابراین برای آشنایی عملی با نکات فوق الذکر به تحلیل تلاوت ها مراجعه گردد. البته قاریان تازه کار برای جلوگیری از سردرگمی فعلا با احتیاط عمل نمایند.

خب منتظر باشید، در مطلب دوم فایل صوتی بسیار ویژه که از فراز های برگزیده تلاوت استاد مصطفی اسماعیل ارائه می گردد تا کاملا با نغمات بیات آشنا شوید. همچنین یکی از ابتکارات جالب استاد در اوج مقام بیات ذکر می گردد.

 پس منتظر قسمت دوم باشید. ان شاء الله

/ 0 نظر / 52 بازدید